W dzisiejszym dynamicznym świecie handlu detalicznego, gdzie walka o uwagę klienta rozgrywa się w ułamkach sekund, tradycyjne metody zarządzania ekspozycją towaru odchodzą do lamusa. Merchandising, rozumiany niegdyś jako proste układanie produktów na półkach, ewoluował w skomplikowany proces analityczno-logistyczny. Kluczem do opanowania tego procesu są zaawansowane systemy informatyczne dedykowane dla merchandisingu (często będące częścią systemów SFA – Sales Force Automation).
Poniższy artykuł przybliża rolę, funkcje i korzyści płynące z wdrażania cyfrowych narzędzi w pracy przedstawicieli handlowych i merchandiserów.
Dlaczego "kartka i długopis" to za mało?
Jeszcze dekadę temu praca merchandisera wiązała się z wypełnianiem papierowych raportów, robieniem zdjęć aparatem cyfrowym i ręcznym przepisywaniem danych do Excela po powrocie do biura. Taki model pracy generował ogromne opóźnienia. Informacja o braku towaru (Out-of-Stock) docierała do decydentów po kilku dniach, kiedy potencjalna sprzedaż została już utracona.
Nowoczesne systemy dla merchandisingu rozwiązują trzy fundamentalne problemy branży FMCG i Retail:
- Brak danych w czasie rzeczywistym: Decyzje muszą być podejmowane tu i teraz.
- Niska jakość danych: Eliminacja błędów ludzkich przy zliczaniu facingów czy cen.
- Brak kontroli: Monitorowanie, czy pracownik terenowy faktycznie odwiedził punkt i wykonał zadanie zgodnie ze standardem.
Kluczowe funkcje systemów merchandisingowych
Współczesne oprogramowanie to zazwyczaj aplikacja mobilna dla pracownika w terenie oraz panel administracyjny dla menedżera. Co potrafią te systemy?
1. Zarządzanie wizytami i planowanie tras (Route Optimization)
Systemy te automatycznie wyznaczają optymalne ścieżki dotarcia do punktów handlowych, biorąc pod uwagę lokalizację GPS, natężenie ruchu oraz priorytety sprzedażowe. Dzięki temu merchandiser spędza więcej czasu w sklepie, a mniej w samochodzie, co przekłada się na redukcję kosztów paliwa i floty.
2. Cyfrowa weryfikacja planogramów
To serce systemów merchandisingowych. Aplikacja wyświetla pracownikowi wzorcowy planogram (schemat ułożenia produktów). Pracownik ma za zadanie odwzorować go na półce. System pozwala na raportowanie zgodności, a w bardziej zaawansowanych wersjach – automatycznie ocenia poprawność ekspozycji na podstawie zdjęcia.
3. Image Recognition (Rozpoznawanie Obrazu)
To obecnie najgorętszy trend. Zamiast ręcznie liczyć produkty, merchandiser wykonuje zdjęcie półki. Algorytmy sztucznej inteligencji (AI) w kilka sekund analizują fotografię, identyfikując:
- Liczbę "twarzy" (facingów) produktu.
- Obecność produktów konkurencji.
- Braki towarowe (luki na półce).
- Zgodność cenówek.
Technologia ta drastycznie skraca czas wizyty i eliminuje błędy wynikające ze zmęczenia pracownika.
4. Ankiety i badanie rynku
Systemy pozwalają na błyskawiczne tworzenie ankiet. Kierownik może zlecić sprawdzenie, czy w danym regionie pojawiła się nowa promocja konkurencji lub czy materiały POS (standy, plakaty) są poprawnie wyeksponowane.
Korzyści biznesowe z wdrożenia systemu
Inwestycja w system dla merchandisingu to nie koszt, a sposób na uszczelnienie przychodów. Główne korzyści to:
- Wzrost sprzedaży: Dzięki szybszej reakcji na braki towarowe (OOS), produkty są stale dostępne dla klienta. Szacuje się, że eliminacja OOS może podnieść sprzedaż o kilka do kilkunastu procent.
- Efektywność zespołu: Automatyzacja raportowania oszczędza od 20% do 30% czasu pracy przedstawiciela, co pozwala na odwiedzenie większej liczby punktów w ciągu dnia.
- Wiarygodność danych: Zdjęcia opatrzone geotagiem i znacznikiem czasu dają 100% pewności, że wizyta się odbyła, a dane są prawdziwe.
- Szybsza rotacja towaru: Lepsze zarządzanie zapasami na poziomie sklepu zapobiega przeterminowaniu produktów.
Jak wybrać odpowiedni system?
Na rynku istnieje wiele rozwiązań, od prostych aplikacji do raportowania, po kombajny analityczne. Przy wyborze warto kierować się kilkoma kryteriami:
- Elastyczność: Czy system pozwala na łatwą modyfikację ankiet i zadań bez udziału programistów?
- Działanie offline: Czy aplikacja działa w sklepach wielkopowierzchniowych, gdzie często brakuje zasięgu sieci komórkowej?
- Integracja: Czy system łatwo połączy się z istniejącym w firmie ERP lub CRM?
- UX (User Experience): Aplikacja musi być intuicyjna dla pracowników terenowych, aby proces wdrożenia był krótki.
Podsumowanie i rekomendacja
Cyfryzacja merchandisingu jest procesem nieuniknionym. Firmy, które wciąż polegają na raportach mailowych lub arkuszach kalkulacyjnych, tracą przewagę konkurencyjną na rzecz podmiotów, które zarządzają półką sklepową w oparciu o twarde dane i analitykę obrazu.
Wybierając partnera technologicznego, warto zwrócić uwagę na rozwiązania kompleksowe, które łączą w sobie zarządzanie relacjami z klientem oraz twarde funkcjonalności terenowe. Przykładem nowoczesnego podejścia do tego tematu jest Mawenix CRM.
System ten doskonale wpisuje się w potrzeby nowoczesnego handlu, oferując narzędzia niezbędne do skutecznego zarządzania zespołami terenowymi. Mawenix CRM pozwala nie tylko na ewidencjonowanie wizyt i kontrolę ekspozycji, ale także na budowanie długofalowych relacji z punktami sprzedaży, co czyni go wszechstronnym narzędziem wspierającym wzrost biznesu w sektorze Retail i FMCG. Dzięki takim rozwiązaniom, merchandising przestaje być kosztem operacyjnym, a staje się strategicznym elementem budowania przewagi rynkowej.
